sobota, 1 sierpnia 2015

# 5 - Pasiasty przyjaciel - ,,Chłopiec w pasiastej piżamie'' John Boyne: recenzja

Tytuł: ,,Chłopiec w pasiastej piżamie''
Autor: John Boyne
Tłumaczenie: Paweł Łopatka
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Liczba stron: 192
Moja ocena: 10/10


O ,,Chłopcu w pasiastej piżamie’’ usłyszałam początkowo jako o filmie. Hołdując  zasadzie ,,najpierw książka, potem ekranizacja’’, sięgnęłam po powieść Johna Boyne’a pod tym samym tytułem i przeżyłam  z nią chwile przepełnione silnymi emocjami.   


W świecie opętanym II wojną światową, odgrodzony stalową zasłoną od brutalnej prawdy, swoje miejsce próbuje odnaleźć dziewięcioletni Bruno, syn niemieckiego oficera. Z dezaprobatą i lekką urazą patrzy na pomysł niespodziewanej przeprowadzki swojej rodziny do ziejącego pustką domu na obczyźnie,  stara się znaleźć odpowiedzi na nurtujące  dziecięcy umysł pytania. Podczas zabawy natrafia na ogrodzenie, za którym spotyka swojego żydowskiego rówieśnika. Tak rozpoczyna się przyjaźń chłopców, którzy– wedle polityki dyktatora z wąsikiem -  nie powinni nawet oddychać tym samym powietrzem. Bruno nie zdaje sobie sprawy, jak przerażająco prawdziwe jest w jego przypadku przysłowie ,,Ciekawość  jest pierwszym stopniem do piekła ‘’ - od piekła na Ziemi dzieli go bowiem jedynie druciana siatka…

Pierwsze spostrzeżenie, jakie nasunęło mi się podczas lektury ,,Chłopca w pasiastej piżamie’’, to niewielka analogia do znanego na całym świecie ,,Małego Księcia’’’ w kwestii sposobu przedstawiania wydarzeń. W miarę zagłębiania się w lekturze, podobieństwa te blakły. 
U Antoine’a de Saint-Exupery’ego spotykamy się z tym, co dobre, piękne i mądre.
John Boyne natomiast używa kontrastu tak silnego, że aż razi po oczach, a właściwie – po sercu.

,,Miarą dzieciństwa są dźwięki, zapachy i widoki, dopóki nie nadejdzie mroczna epoka rozsądku''.   
W książce tej obraz hitlerowskiej propagandy przysłonięty jest mgłą niewinności, zabawy - patrzymy na wydarzenia oczami kilkuletniego malca, nie mającego prawa rozumieć, co tak naprawdę dzieje się wokół niego. To brutalne zderzenie dwóch rzeczywistości: beztroskiej, dziecięcej, radosnej po jednej stronie ,,frontu’’ i arbitralnej, śmiercionośnej po jego drugiej stronie, potrafi poruszyć serce niejednego czytelnika.

,,- Heil Hitler.
Słowa te, sądził Bruno, znaczyły coś w rodzaju: <<Na razie, miłego dnia>>’’.

W powieści tej nie odnajdziemy kwiecistych, wydumanych metafor. Napisana jest prostym językiem, który trafia bezpośrednio do czytelnika i to czyni ją niezwykłą w swoim rodzaju. Pokazuje, że niewysłowiony ogrom ludzkiej tragedii w czasach wojny można ująć bez nadawania powieści tonu płaczliwej elegii, wszczepiając jednocześnie pobrzmiewającą niczym echo nutę dramatyzmu. Zwykle, choćbym nie wiem jak mocno chciała, nie udaje mi się uronić ani jednej łzy przy nawet najbardziej wzruszających lekturach. ,,Chłopiec w pasiastej piżamie'' rzucił jednak na mnie magiczne zaklęcie i nie mogłam pohamować łez, zwłaszcza przy ostatnich rozdziałach.  
Gdybym miała taką możliwość, bez wahania umieściłabym tę książkę na liście lektur szkolnych. Jeśli istniałby choć cień szansy, że garstce uczniów, idących na język polski jak na ścięcie i zasypiających na lekcjach historii drgnęłaby najmniejsza żyłka w sercu, a oczy otworzyły się na tragedię holocaustu - byłoby warto.  
Książkę tę w wydaniu Wydawnictwa Literackiego czyta się dość szybko dzięki dużej czcionce i niewielkiej ilości tekstu na każdej ze stron. Niepozorna okładka w biało-błękitne pasy niekoniecznie przyciągnęła moją uwagę, sprawiła jednak, że treść książki stanowiła dla mnie tajemnicę, którą pragnęłam poznać. Dopełnił tego intrygujący opis fabuły na tylnej stronie okładki.  

Reasumując: ,,Chłopiec w pasiastej piżamie'' to przejmująca opowieść o przyjaźni, na drodze której staje wojna i różnice narodowościowe. Mamy okazję spojrzeć na holocaust nie jako hasło w odstraszającej grubością encyklopedii, ale fakt niosący niewyobrażalne cierpienie, nie dający racji bytu najpiękniejszym wartościom w życiu i.. samemu życiu. 

,,Rzecz jasna, zdarzyło się to wszystko dawno temu i nie powtórzy się już nigdy.
Na pewno nie w naszych czasach''.




19 komentarzy:

  1. Pamiętam gdy obejrzałam film oparty na tej pozycji i bardzo się wzruszyłam. Muszę ją kiedyś przeczytać.

    OdpowiedzUsuń
  2. Ja niestety najpierw obejrzałem film, ale - kurka - ekranizacja jest naprawdę dobra. Na książkę mam "smaka" od momentu jej polskiej premiery, niech no tylko dostanę ją w swoje łapska.

    OdpowiedzUsuń
  3. Widzę, że książka wyjątkowo Cię urzekła. popieram też trzymanie się zasady najpierw książka potem film, z przyjemnością nadrobię znajomość tej pozycji ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Święta zasada moli książkowych! :3 Urzekła - tak, to odpowiednie słowo.

      Usuń
  4. Już od dłuższego czasu mam zamiar przeczytać tę książkę, gdyż u mojego kolegi znalazła się ona na liście TOP 10 najlepszych według niego książek ever. I tak jakoś pomału staram się zapoznać z wszystkimi lekturami na tej jego osobistej liście ;)
    Cieszę się, że Ci się podobała ta książka ;) Niby taka niewielka rozmiarowo pozycja wydawnicza, taka niewinna, a w środku znajduje się wstrząsająca, pełna wzruszeń historia. Nic, tylko czytać! ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. O, ciekawy pomysł z taką listą, ja bym pewnie na dziesięciu nie skończyła ;) Dokładnie - okładka jest tak niepozorna, ale wnętrze...

      Usuń
  5. Książka i film obok których nie można przejść obojętnie.

    OdpowiedzUsuń
  6. O filmie słyszałam bardzo dużo. Nie wiedziałam jednak, że jest również książka! Jednak tym razem bardziej kusi mnie film :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Muszę zafundować sobie seans, bo każdy tak chwali :)

      Usuń
  7. Już od dawna chciałam sięgnąć po tę książkę. Ale zapomniałam o niej, dzięki za przypomnienie i utwierdzeniu mnie w fakcie, że muszę ją przeczytać! :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie ma za co - w tej kwestii polecam się na przyszłość ;3

      Usuń
  8. Rewelacyjna książka i genialny film!
    http://ksiazkomiloscimoja.blogspot.com/

    OdpowiedzUsuń
  9. Uwielbiam tą książkę. Niesamowicie wzruszająca historia, ale muszę przyznać, że w tym przypadku książka nie jest w stanie odzwierciedlić tego, co jest w filmie, mimo tego, że film został nakręcony na jej podstawie. Co prawda rzadko zdarza się, że ekranizacja jest lepsza od papierowego wydania, ale właśnie "Chłopiec w pasiastej piżamie" może być przykładem. Co nie zmienia faktu, że książka bardzo mi się podobała.

    Pozdrawiam i zapraszam do mnie:
    http://asgardianbookholic.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dwa dni temu oglądałam ekranizację i muszę przyznać, że mimo wstrząsającego zakończenia, jakie ukazywała, brakło jej wielu aspektów z fabuły w książce i moim zdaniem - powieść jest lepsza. Ale każdy ma swoje zdanie ;)

      Usuń
  10. Jedna z najbardziej wstrząsających książek jakie czytałam.

    OdpowiedzUsuń

Twoja opinia wiele dla mnie znaczy i motywuje do dalszego działania, więc zachęcam do komentowania :)

Jeśli posiadasz własnego bloga o tematyce książkowej - zostaw na niego namiary, a zajrzę i zaobserwuję, jeśli mi się spodoba ;3